NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA THỊ TRƯỜNG CÁC-BON TRONG LĨNH VỰC NĂNG LƯỢNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA VIỆT NAM

Tóm tắt

Nghiên cứu này đánh giá tác động của hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải (ETS) trong lĩnh vực năng lượng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đặc biệt tập trung vào cơ chế truyền dẫn chi phí qua giá điện. Nghiên cứu sử dụng mô hình cân bằng tổng thể tính toán (CGE) dựa trên dữ liệu từ Ma trận kế toán xã hội Việt Nam năm 2012 (SAM-V2012). 13 kịch bản chính sách đã được mô phỏng với các mức giá các-bon dao động từ 25.000 đến 500.000 VNĐ/tấn CO2 và hệ số truyền dẫn chi phí (θ) từ 0,1 đến 0,3. Kết quả chỉ ra rằng ở mức giá các-bon thấp, nền kinh tế có khả năng hấp thụ chi phí tốt, với Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) giảm dưới 0,25%. Tuy nhiên, tại mức giá cao 500.000 VNĐ/tấn CO2, nền kinh tế có khả năng chịu cú sốc lớn khi GDP giảm tới 2,24% và Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,20%. Tỷ lệ đánh đổi giữa CPI và GDP luôn duy trì ổn định ở mức 1,88. Đặc biệt, nếu duy trì mức truyền dẫn chi phí thấp, nền kinh tế vĩ mô được bảo vệ nhưng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sẽ phải gánh chịu thiệt hại tài chính đáng kể. Nghiên cứu kết luận rằng ETS là công cụ giảm phát thải hiệu quả nhưng cần một lộ trình định giá thận trọng và cơ chế phân phối tổn thất hợp lý để đảm bảo an ninh năng lượng và an sinh xã hội.